**درس یازدهم: فرمانده دلها**
**مفهوم درس:**
این درس دربارهٔ امام خمینی (ره)، رهبر بزرگ انقلاب اسلامی ایران است. او کسی بود که با ایمان قوی و ارادهٔ محکم، علیه حکومت ستمگر شاه مبارزه کرد. مردم ایران، او را بسیار دوست داشتند و به حرفهایش گوش میدادند زیرا او به خداوند عشق میورزید و برای رضای او و نجات مردمش تلاش میکرد. امام خمینی با سخنرانیهای شجاعانهاش، شور و اشتیاق را در دل مردم میانداخت و آنها را برای ایستادگی در برابر ظلم و کسب آزادی، راهنمایی میکرد. سرانجام، با رهبری او، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و او به عنوان رهبر کشور انتخاب شد. این درس به ما میآموزد که عشق به خدا و مردم، و شجاعت و ایستادگی، میتواند یک فرد را به رهبری بزرگ تبدیل کند که بر دلها حکومت میکند.
—
**واژهنامه:**
**مخالف کلمات:**
* شجاعت ⇔ ترس
* پیروزی ⇔ شکست
* ظلم ⇔ عدالت
* ستمگر ⇔ دادگر
* اشتیاق ⇔ بیمیلی
**معنی کلمات:**
* **فرمانده:** رهبر، کسی که فرماندهی میکند.
* **دل:** قلب، جایگاه عواطف و احساسات.
* **انقلاب:** دگرگونی بزرگ و اساسی در یک جامعه.
* **ستمگر:** ظالم، کسی که به دیگران ستم میکند.
* **ایمان:** باور قلبی و اعتماد به خدا.
* **اراده:** عزم و خواست قوی برای انجام کاری.
* **شجاعت:** شهامت و نترسیدن.
* **اشتیاق:** علاقه و میل شدید.
* **پیروزی:** موفقیت و به دست آوردن نتیجهٔ مطلوب.

نام درس: درس یازدهم – فرمانده قلبها
موضوع: درک واژهها – مفهوم شعر
پایه: چهارم دبستان
معنی درس ۱۱ فرمانده دل ها چهارم
درس یازدهم: فرمانده دلها
معنی واژههای درس یازدهم فارسی چهارم
واژههای هممعنی و همخانواده درس یازدهم
واژههای مخالف و متضاد درس یازدهم فارسی کلاس چهارم
—
(توجه: محتوای اصلی درس شامل شعر، آیات یا متون مقدس در اینجا تغییر نکرده و به همان شکل حفظ شده است.)
معنی کلمات درس یازدهم فرمانده دل ها
غمگین: ناراحت
سد: چیزی که راه را ببندد
اساس: پایه و بنیان
رویارویی: مقابل هم ایستادن
سرپرستی: مسئول انجام کاری بودن
باور: ایمان و یقین
بسیار زیاد: خیلی فراوان
نیازمند: کسی که به چیزی احتیاج دارد
فعالیتها: کارهایی که انجام میشود
ستمگر: کسی که به دیگران ظلم میکند
توجه عمیق: با دقت زیاد نگاه کردن
نگاه کردن: دیدن
حصار: دیوار بلند محافظ
افتادن: از بالا به پایین آمدن
چیزی که به آسانی به دست نیاید: چیزی که تصرف آن سخت باشد
لحظه: زمان بسیار کوتاه
میل و علاقه فراوان: آرزوی شدید داشتن
غیرقابل توصیف: چیزی که نتوان آن را به خوبی شرح داد
غیرقابل نفوذ: چیزی که نتوان در آن وارد شد
بدون توقف: پیوسته و مداوم
محل عبور: جایی که از آن میگذریم
آبرسان: کسی که به دیگران آب میدهد
برگزیدن: یک چیز را بر دیگری ترجیح دادن
ستمدیده: کسی که به او ظلم شده است
تأخیر: معطلی و درنگ کردن
هجوم: یورش بردن
افتخار: سربلند بودن
نامهرسان: کسی که پیغام میبرد
همت: عزم و اراده محکم
تصرف: در اختیار گرفتن یک مکان
نیازمند: محتاج
عملها: کارهای انجام شده
جای هلاکت: مکانی بسیار خطرناک
کلمات هم خانواده درس یازدهم فارسی چهارم
منتظر بودن: یعنی چشم به راه بودن
اعتقاد داشتن: یعنی باور و ایمان داشتن
مانع شدن: یعنی جلوگیری کردن
مرخصی گرفتن: یعنی آزاد شدن از یک وظیفه
محتاج بودن: یعنی نیازمند بودن
مسئولیت: یعنی وظیفهای که بر عهده فردی است
وصف کردن: یعنی شرح دادن و بیان کردن ویژگیها
مطمئن بودن: یعنی اطمینان و آرامش خاطر داشتن
اعتقاد داشتن: یعنی ایمان قلبی به چیزی
نظاره کردن: یعنی مشاهده و زیر نظر گرفتن
نظام: یعنی نظم و ترتیب یا کسی که برقرارکنندهٔ نظم است
تسلیم شدن: یعنی گردن نهادن و پذیرفتن
مظلوم: یعنی کسی که بر او ستم رفته است
عملیات: یعنی مجموعهای از اقدامات عملی
شکرگزاری: یعنی قدردانی و تشکر کردن
اشغال کردن: یعنی مشغول و درگیر بودن
کلمات مخالف و متضاد درس یازدهم فارسی کلاس چهارم
در این جهان، هر چیز در برابر نقیض خود قرار دارد:
کسی که ستم میبیند در برابر ستمگر است،
و آنچه پنهان است در برابر آنچه آشکار است.
سکوت در برابر سخن گفتن قرار دارد،
و چیزی که دور است در برابر چیزی که نزدیک است.
نیازمند در برابر فرد بینیاز است،
و اشغالشده در برابر آزاد.
پاک در برابر ناپاک قرار میگیرد،
و محتاج در برابر کسی که بینیاز است.
سبکی در برابر سنگینی است،
و درنگ کردن در برابر اقدام فوری.
آزادی در برابر اسارت است،
و پیروزی در برابر شکست.
فرار در برابر ایستادن و ماندن است،
و اولین در برابر آخرین.
کوچک در برابر بزرگ است،
و خاموشی در برابر روشنی.