درست کردن شمع یک کار خلاقانه و کاربردی است. اگر مواد اولیه خوبی انتخاب کنید، میتوانید شمعهای زیبا و باکیفیتی بسازید. یکی از بخشهای مهم شمع که روی کارایی و ظاهر آن اثر مستقیم دارد، فیتیله آن است. انتخاب فیتیله درست نه تنها به بهتر سوختن شمع کمک میکند، بلکه باعث میشود شمع ایمنتر بسوزد و کیفیت بهتری داشته باشد. در این نوشته، انواع فیتیله شمع و نکات کلیدی برای انتخاب بهترین گزینه را مرور میکنیم.
فیتیله شمع چه کاری انجام میدهد؟
فیتیله شمع در واقع مسیری است که سوخت (مثل پارافین) را به سمت شعله هدایت میکند. فیتیله معمولاً از جنسی ساخته میشود که بتواند آتش بگیرد و بسته به نوع شمع، اندازه و جنس آن فرق میکند. وقتی فیتیله به درستی کار کند، شمع به شکل یکدست و تمیز میسوزد و از دود کردن یا قطره ریختن آن جلوگیری میشود.
انواع فیتیله شمع
فیتیلههای شمع در شکلهای گوناگونی ساخته میشوند و هر نوع آن برای شمع و موم خاصی مناسب است. در ادامه، معروفترین انواع فیتیله را میشناسیم:
۱. فیتیله پنبهای
این فیتیله از رشتههای طبیعی پنبه درست شده و برای محکمتر شدن، لایهای از موم به آن اضافه میشود. این نوع فیتیله برای شمعهای پارافینی، سویا و انواع مخلوط، گزینه مناسبی است.
– نقاط قوت: قیمت مقرونبهصرفه، سوختن یکدست و بدون دود زیاد، و سازگاری با مدلهای مختلف شمع.
– نقاط ضعف: در شمعهای بزرگ و حجیم ممکن است عملکرد چندان قدرتمندی نداشته باشد.
انواع فیتیله نخی:
-
فیتیله نخی خام
– پارچه آن باید کاملاً از کتان و نخ خالص باشد.
– اگر رشتههای داخل فیتیله به خوبی به هم فشرده باشند، موم به شکل مناسبی در آن جریان یافته و شعله شمع کنترل بهتری خواهد داشت.
– این رشتهها معمولاً به دو روش تابیده یا بافته ساخته میشوند. نوع بافتهشده آن معمولاً عملکرد بهتری در سوخت دارد.فیتیله نخی اسید خورده
– پیش از استفاده، فتیله خام باید با موم (پارافین) آماده شود. به این کار «اسید خوردن» هم میگویند که باعث میشود فتیله بهتر بسوزد.
– اگر فتیله را با موم عسل (بیزوکس) آماده کنید، محکمتر میشود و میتوان آن را به شکلهای مختلف درآورد. معمولاً شمعهایی که فتیلههای پیچخورده دارند از این نوع فتیله استفاده میکنند.
-
فیتیله پایهدار
– یک نوع فیتیله آماده که بعد از مرحله اسیدکاری، از قسمت پایین (تقریباً از فاصله ۱۰ سانتیمتری) برش میخورد و یک پایه فلزی به آن وصل شده است.
– این نوع فیتیله برای شمعهای جار بسیار مناسب و راحت است، چون دیگر لازم نیست خودتان آن را آماده کنید یا پایه نصب کنید.
۲. فیتیله چوبی (سلولزی)
فیتیلههای چوبی از تکههای باریک چوب درست میشوند و بیشتر در شمعهای تزیینی و امروزی کاربرد دارند. وقتی این فیتیلهها میسوزند، صدای ملایمی شبیه ترقترق آتش از خود تولید میکنند.
– مزایا: زیبایی ظاهری، گزینه مناسب برای شمعهای دکوراتیو، سوختن پاک و بدون دود زیاد.
– معایب: هزینه بیشتر نسبت به انواع دیگر، نیاز به دقت در انتخاب اندازه مناسب.ویژگیها:
– این فیتیلهها از چوب طبیعی تولید شدهاند و گزینه خوبی بهجای فیتیلههای پارچهای هستند.
– ایجاد صدای آرام هنگام سوختن، شبیه صدای آتش
– ظاهر زیبا و منحصر به فرد
– مناسب برای شمعهای خوشبو
– اگر این فیتیلهها را به شکلهای گوناگون برش دهید، به نامهایی مانند «فیتیله شومینهای» معروف میشوند که در هنگام سوختن، صدایی مانند سوختن چوب در شومینه ایجاد میکنند.
– برای عملکرد بهتر و سوختن مطلوب، توصیه میشود دو فیتیله سلولزی را به هم بچسبانید و با بوراکس آمادهسازی کنید.راهنمای انتخاب فیتیله مناسب
انتخاب فیتیله درست برای شمع شاید در نگاه اول سخت به نظر برسد، اما اگر قطر شمع و جنس موم آن را بدانید، این کار بسیار آسان میشود. در ادامه، مراحل انتخاب یک فیتیله مناسب را به زبان ساده بیان میکنیم:
**۱. اندازهگیری قطر شمع**
اولین کار این است که قطر داخلی شمع را دقیق اندازه بگیرید:
– اگر شمع شما استوانهای است یا در ظرف شیشهای صاف قرار دارد، فاصلهی بین دو طرف داخلی آن را اندازه بزنید.
– اگر شمع شکل نامنظم یا مخروطی دارد، پهنترین قسمت آن را اندازهگیری کنید.**۲. توجه به جنس موم**
هر نوع موم، فیتیله مخصوص به خود را میطلبد. مثلاً:
– موم سویا معمولاً به فیتیلههای کلفتتر نیاز دارد.
– موم پارافین چون زودتر آب میشود، با فیتیلههای باریکتر بهتر میسوزد.
– مومهای طبیعی مثل موم زنبور عسل نیز به فیتیلههای ضخیمتر احتیاج دارند.**۳. تأثیر افزودنیها**
اگر به شمع خود اسانس یا رنگ اضافه کردهاید، توجه داشته باشید که این مواد روی چگونگی سوختن شعله اثر میگذارند و ممکن است لازم باشد فیتیلهی کلفتتری انتخاب کنید.**۴. آزمایش فیتیله**
بعد از انتخاب، حتماً یک بار شمع را روشن کنید و امتحان کنید. اگر فیتیله بیش از حد باریک باشد، شمع خوب نمیسوزد. اگر هم خیلی ضخیم باشد، شعله بزرگ و همراه با دود خواهد شد.جدول راهنمای سایز فیتیله پنبهای (مومخورده)
ضخامت فتیله قطر شمع (سانتی متر) ۹ تار کمتر از ۲ ۱۲ تار ۲ ۱۵ تار ۳ ۱۸ تار ۴ ۲۱ تار ۵ ۲۴ تار ۶ ۲۷ تار ۷ ۳۰ تار ۸ ۳۶ تار ۹ ۴۴ تار ۱۰ جدول راهنمای سایز فیتیله چوبی (سلولزی)
ضخامت فتیله (میلی متر) قطر شمع (سانتی متر) ۸ تا ۴ ۱۱ ۴ تا ۵.۵ ۱۲ ۵.۵ تا ۶.۵ ۱۴ ۶.۵ تا ۸ ۱۵ ۸ تا ۹ 
نکات مهم برای انتخاب فیتیله:
**اندازهگیری درست:** اول از همه، قطر شمع یا ظرفی که استفاده میکنید را با دقت اندازه بگیرید.
**آزمایش و تست:** گاهی باید چند نوع فیتیله را امتحان کنید تا ببینید کدام یک بهتر جواب میدهد و نتیجه مطلوب را میگیرید.
**کوتاه کردن فیتیله:** همیشه یادتان باشد که فیتیله را به اندازه کافی کوتاه نگه دارید؛ تقریباً نیم سانتیمتر بالاتر از سطح موم، ارتفاع مناسبی است.
**مدیریت شعله:** اگر دیدید شعله شمع بیش از حد دود میکند یا شمع به خوبی نمیسوزد، بهتر است فیتیله آن را عوض کنید.
**جمعبندی**
انتخاب فیتیله درست، یکی از اصلیترین قدمها برای ساختن یک شمع خوب است و روی کیفیت کار شما اثر مستقیم دارد. اگر انواع فیتیله را بشناسید و به چیزهایی مثل جنس موم، اندازه شمع و نحوه آمادهسازی توجه کنید، میتوانید شمعهای خوشساخت و زیبایی درست کنید. اگر از فیتیله نخی استفاده میکنید، بهتر است در صورتی که از جای مطمئنی خرید نمیکنید، آن را به صورت خام بخرید و خودتان پارافین بزنید. اما اگر از فروشگاههای معتبر مثل سایت Honari.com خرید کنید، میتوانید فیتیلههای آماده و مومخورده را به راحتی تهیه کنید. اگر دوست دارید کارتان راحتتر باشد، فیتیلههای پایهدار انتخاب خوبی هستند. برای تنوع بخشیدن به کارتان هم میتوانید از فیتیلههای چوبی یا سلولزی استفاده کنید. یادتان نرود که آزمون و خطای آخرین مرحله، رمز موفقیت در هنر شمعسازی است.
-