مهارت کنترل نفس چیست؟ (درس هشتم، صفحات ۵۷، ۵۸ و ۵۹)
بخش دوم: مهارت کنترل نفس (خویشتنداری) به چه معناست؟
مهارت کنترل نفس، یعنی توانایی مدیریت احساسات، هیجانات و خواستههای درونی خودمان. این مهارت به ما کمک میکند در موقعیتهای مختلف، بهترین تصمیم را بگیریم و رفتاری منطقی و درست داشته باشیم.
به زبان ساده، وقتی این مهارت را داشته باشیم، میتوانیم در برابر خواستههای زودگذر و آنی مقاومت کنیم. برای مثال، وقتی عصبانی هستیم، کنترل کنیم و پرخاشگری نکنیم. یا وقتی چیزی را بسیار دوست داریم، اما میدانیم به صلاح ما نیست، بتوانیم از آن چشمپوشی کنیم.
این توانایی، مانند یک ترمز مطمئن برای رفتارها و تصمیمهای عجولانه است و باعث میشود بر زندگی خود مسلط باشیم، نه این که هر لحظه تحت تأثیر هیجاناتمان قرار بگیریم.
**عنوان درس: بخش دوم | موضوع: یادگیری مرحلهای | پایه هشتم**
در این بخش، میخواهیم مطالب را به صورت قدم به قدم و با روشی آسان یاد بگیریم. هدف این است که مفاهیم به گونهای آموزش داده شوند که برای همه دانشآموزان قابل درک باشد. در هر مرحله، توضیحات ساده و مثالهای روشن ارائه میشود تا مطالب به خوبی فهمیده شوند. این روش به شما کمک میکند با اطمینان بیشتری مطالب را دنبال کنید و در یادگیری موفق شوید.
بخش دوم ::مهارت نفس (خیشتن داری) چیست
انتخاب فوری صفحه:
بخش دوم: مهارت خودکنترلی چیست
پاسخ تمرین ۱ صفحه ۵۷ تفکر هشتم
پاسخ تمرین ۲ صفحه ۵۷ تفکر هشتم
پاسخ تمرین ۳ صفحه ۵۸ تفکر هشتم
پاسخ تمرین درس خانه صفحه ۵۹ تفکر هشتم
بخش دوم: مهارت خودکنترلی چیست / صفحات ۵۷ و ۵۸
جواب فعالیت 1 صفحه 57 تفکر هشتم
افرادی که در کنترل احساسات و رفتارهای خود قوی هستند، معمولاً این نشانهها را دارند:
– در شرایط سخت، آرامش خود را حفظ میکنند و تصمیمات درستی میگیرند.
– برای رسیدن به اهداف بلندمدت، از لذتهای زودگذر چشمپوشی میکنند.
– در مدیریت زمان و برنامهریزی موفقتر عمل میکنند.
– در برابر وسوسهها مقاومت بالایی از خود نشان میدهند.
– مسئولیت اعمال و پیامدهای آن را به عهده میگیرند.
در مقابل، کسانی که در خودکنترلی ضعف دارند، معمولاً این ویژگیها را دارند:
– زودتر از دیگران کنترل احساسات خود را از دست میدهند.
– اغلب به دنبال خوشیهای آنی هستند و به عواقب کار فکر نمیکنند.
– در مدیریت مالی و زمانی معمولاً با مشکل روبرو میشوند.
– به راحتی در دام وسوسهها میافتند.
– هنگام بروز مشکل، دیگران را مقصر میدانند.
| افرادی که در مهار نفس قوی هستند | افرادی که در مهار نفس ضعیف هستند |
| 1-ایمان آنها قوی تر است | 1-ایمان ضعیفی دارند |
| 2-مهارت نه گفتن را خوب بلدند | 2-در گذشته زندگی میکنند. |
| 3-هنر های خاصی می آموزند | 3-بی هنر هستند. |
| 4-با افراد بیشتری ارتباط برقرار میکنند | 4-با دیگران ارتباط برقرار نمیکنند. |
| 5-چندین زبان دیگر می آموزند و با آنها صحبت میکنند. | 5-فقط مهارت های اساسی زندگی را بلدند |
جواب فعالیت 2 صفحه 57 تفکر هشتم
با توجه به هر یک از تمایلات نادرست زیر، نتیجهی کنترل نکردن خواهشهای نفس را در هر مورد، در یک جدول مانند نمونهی زیر بنویسید.
| خواستههای نفسانی | نتایج و آثار عدم مهار نفس |
| 1ــ بر زبان آوردن سخنان زشت و عالقه به بدگویی پشت سر دیگران |
تنفر دیگران و قطع رابطه |
| 2ــ ناتوانی در مهار خشم | آسیب زدن به خود و دیگران |
| 3ــ میل به قانونشکنی | جریمه مجازات و زندان |
| 4ــ خوردن مال دیگران و حرص به جمعآوری ثروت | درگیری با مردم و عذاب الهی |
| 5ــ حسادت و میل به انتقام گرفتن | خطر ، تنفر دیگران و درگیری با مردم |
جواب فعالیت 3 صفحه 58 تفکر هشتم
در ادامه روشهای دیگری برای کنترل و مهار نفس معرفی میشوند:
۷. پیش از هر کاری، خوب فکر کنید و توانایی اندیشیدن را در خود تقویت نمایید.
۸. به زندگی پس از مرگ ایمان داشته باشید و به یاد بیاورید که روزی در برابر اعمالمان پاسخگو خواهیم بود.
۹. با کمک خداوند، نیروی جلوگیری از گناه را در خود تقویت کنید؛ این همان تقواست.
۱۰. ایمان و باور خود به خدا را بیشتر کنید.
جواب فعالیت درس منزل صفحه 59 تفکر هشتم
یکی از این دو کار را به انتخاب خودتان در خانه انجام دهید و نتیجه آن را در کلاس مطرح کنید.
۱. موقعیتی را تعریف کنید که در آن توانستید احساسات یا رفتار خود را کنترل کنید. مثلاً وقتی میخواستید حرف نامناسبی بزنید، خواسته بیجایی داشته باشید یا کاری برخلاف ادب انجام دهید. سپس نتیجه این کنترل خود را بنویسید و برای همکلاسیها بخوانید.
پاسخ: در یک بحث داغ، قبل از حرف زدن مکث کردم و فکر کردم که چه میخواهم بگویم. این کار را کردم تا حرفی نزنم که بعداً باعث پشیمانیام شود.
۲. درباره زندگی فردی تحقیق کنید که توانسته است نفس و خواستههای درونی خود را مهار کند. مثلاً میتوانید ابن سیرین، شیخ رجبعلی خیاط، یا هر شخص دیگری را انتخاب کنید.
پاسخ: شیخ رجبعلی خیاط باور داشت که مهار کردن نفس، راهی برای رسیدن به خوشبختی است. ایشان در کنترل نفس بسیار موفق بودند و همیشه به خود یادآوری میکردند که خداوند همه را آزمایش میکند و این موقعیت نیز بخشی از همان آزمایش است. ایشان از کاری که به آن تمایل داشتند ولی میدانستند حرام است، دوری میکردند.