پاسخ درس سوم علوم کلاس سوم: چیزهای دور و بر ما
پاسخ تمرینهای درس ۳ علوم کلاس سوم دبستان
**فعالیت صفحه ۲۲**
* **با دقت به تصویر نگاه کن.**
* بله، در این تصویر چیزهای گوناگونی دیده میشود؛ مثل درخت، گل، پرنده، سنگ، کوه، ابر و رودخانه.
* این چیزها با هم فرق دارند. برای مثال، درخت سفت و چوبی است، گل نرم و معطر است، پرنده زنده و پرنده است، و سنگ سفت و سخت است.
**فعالیت صفحه ۲۳**
* **چند وسیله در کلاس هست که از چوب ساخته شدهاند؟**
* میز و صندلی دانشآموزان و معلم، تخته سیاه، کمد و مداد.
* **از هر ماده، چه چیزهای دیگری در کلاس میبینید؟**
* **شیشه:** پنجرهها.
* **پلاستیک:** خودکار، خطکش، جا مدادی.
* **فلز:** میخهای میز و صندلی، شیر آب.
**فعالیت صفحه ۲۴**
* **با توجه به شکل، بگو هر یک از چیزهای زیر از چه موادی ساخته شدهاند؟**
* **سنجاق:** از فلز.
* **لیوان:** از شیشه.
* **مداد:** از چوب و مغز گرافیت.
* **توپ:** از پلاستیک.
**فعالیت صفحه ۲۵**
* **آزمایش کنید**
* **وسایل مورد نیاز:** یک عدد لیوان شیشهای، یک عدد لیوان پلاستیکی، آب گرم.
* **روش آزمایش:** در هر دو لیوان به یک اندازه آب گرم بریزید. سپس با دست خود بیرون هر لیوان را لمس کنید.
* **نتیجه:** متوجه میشوید که بیرون لیوان شیشهای، نسبت به لیوان پلاستیکی، گرمتر است. این نشان میدهد که گرما بهتر از شیشه عبور میکند تا از پلاستیک. به همین دلیل است که برای ریختن چای داغ، معمولاً از لیوان شیشهای کمتر استفاده میکنند، چون دست را بیشتر میسوزاند.
**فعالیت صفحه ۲۶**
* **با هم گفتوگو کنید.**
* چرا دسته قابلمه را از پلاستیک یا چوب میسازند؟
* چون این مواد گرما را به خوبی از خود عبور نمیدهند (نارسانای گرما هستند). بنابراین وقتی قابلمه داغ است، با گرفتن دستهی آن، دست ما نمیسوزد.
* **فکر کنید.**
* اگر دسته قابلمه از آهن ساخته شود، چه اتفاقی میافتد؟
* چون فلزات رسانای خوب گرما هستند، وقتی قابلمه داغ شود، دستهی آن نیز بسیار داغ میشود و باعث سوختن دست میگردد.
**فعالیت صفحه ۲۷**
* **کاوشگری**
* **وسایل مورد نیاز:** یک تکه چوب، یک تکه آهن هم اندازه آن، یک ظرف آب.
* **روش آزمایش:** قطعات چوب و آهن را درون ظرف آب قرار دهید.
* **مشاهده و نتیجه:** میبینید که قطعه آهن در آب فرو میرود (غرق میشود)، اما قطعه چوب روی آب شناور میماند. این اتفاق به این دلیل میافتد که چوب از آب سبکتر است، اما آهن از آب سنگینتر است.
**فعالیت صفحه ۲۸**
* **فکر کنید.**
* کدام یک از چیزهای زیر در آب فرو میروند؟ (پاک کن، سنجاق، گیرهی کاغذ، سنگ)
* سنجاق، گیرهی کاغذ و سنگ در آب فرو میروند (غرق میشوند).
* چرا یک تکه چوب بزرگ روی آب میماند، اما یک میخ کوچک آهنی در آب فرو میرود؟
* زیرا جنس مواد با هم فرق دارد. مهمتر از اندازه، جنس ماده است. چوب از آب سبکتر است، بنابراین حتی یک تکه چوب بزرگ هم روی آب شناور میماند. اما آهن از آب سنگینتر است و حتی یک میخ کوچک هم در آب فرو میرود.
**فعالیت صفحه ۲۹**
* **آزمایش کنید**
* **وسایل مورد نیاز:** یک لیوان آب، نمک، قاشق.
* **روش آزمایش:** مقداری نمک در لیوان آب بریزید و با قاشق هم بزنید.
* **مشاهده و نتیجه:** میبینید که نمک به تدریج در آب ناپدید میشود و آب، شفاف باقی میماند. در واقع نمک در آب حل میشود. اگر مقداری از این آب را بچشید، متوجه طعم شور آن میشوید که نشان میدهد نمک هنوز در آب وجود دارد، فقط دیده نمیشود.
* **فکر کنید.**
* آیا میتوان گفت نمک ناپدید شده است؟
* خیر، نمک ناپدید نشده است، فقط در آب حل شده و ذرههای آن در بین مولکولهای آب پخش شدهاند، به همین خاطر دیده نمیشوند، اما طعم آن در آب حس میشود.
**فعالیت صفحه ۳۰**
* **با هم گفتوگو کنید.**
* به غیر از نمک، چه چیزهای دیگری در آب حل میشوند؟
* شکر، برخی از رنگهای خوراکی و نوشابه.
* آیا ماسه در آب حل میشود؟
* خیر، ماسه در آب حل نمیشود. اگر ماسه را در آب بریزید، پس از مدتی ته نشین میشود و آب را کدر میکند.
درس سوم: چیزهایی که دور و برمان هستند
در این درس میخواهیم با هم نگاهی به چیزهایی بیندازیم که هر روز آنها را میبینیم و از آنها استفاده میکنیم. همه چیزهایی که در اطراف ما وجود دارند، از یک یا چند ماده ساخته شدهاند.
مواد، شکلها و حالتهای گوناگونی دارند. بعضی از آنها سفت و محکم هستند، مثل چوب میز و صندلی یا پلاستیک اسباببازیها. بعضی دیگر نرم و انعطافپذیرند، مثل پاککن یا خمیر بازی. دستهای از مواد هم روان و مایع هستند، مثل آبی که مینوشیم یا شیری که با غلات صبحانه میخوریم.
همچنین موادی وجود دارند که نمیتوانیم آنها را ببینیم، اما حضورشان را حس میکنیم، مثل هوایی که تنفس میکنیم. این مواد گازی شکل هستند.
هر کدام از این مواد ویژگیهای خودشان را دارند. بعضی از آنها سنگین و بعضی سبک هستند. برخی در آب فرو میروند و برخی روی آب شناور میمانند. رنگ، بو و مزه مواد نیز با یکدیگر فرق دارد.
ما در زندگی روزمره از مواد مختلف برای کارهای گوناگون استفاده میکنیم. برای مثال، از شیشه برای پنجره استفاده میشود چون شفاف است و نور از آن عبور میکند. از آهن برای ساخت بدنه ماشین استفاده میکنیم چون محکم و بادوام است.
شناخت مواد اطرافمان به ما کمک میکند تا بهتر از آنها استفاده کنیم و از منابع طبیعی به شکل درست و بهینه محافظت نماییم.
جواب فعالیت های درس 3 علوم سوم ابتدایی
انتخاب آسان صفحه:
پاسخ تمرینهای درس ۳ علوم کلاس سوم
پاسخ فعالیت صفحه ۲۰ علوم سوم
پاسخ گفتوگو صفحه ۲۳ علوم سوم
آزمایش اول صفحه ۲۵ کتاب درسی
پاسخ گفتوگو صفحه ۲۶ علوم سوم
آزمایش دوم صفحه ۲۶ کتاب درسی
پاسخ گفتوگو صفحه ۲۶ علوم سوم
درس ۳: چیزهایی که دور و برمان هستند
جواب فعالیت صفحه ۲۰ علوم سوم
حباب درست کنید
یک قالب صابون نو را برداشته و آن را رنده کنید.
مقداری صابون رنده شده داخل یک لیوان آب گرم بریزید. سپس آنقدر محلول را هم بزنید تا صابون کاملاً در آب حل شود و ناپدید گردد. حالا یک تکه سیم نازک بردارید و آن را به شکل چند دایره کوچک و بزرگ درآورید.
با فرو بردن این حلقههای سیمی در محلول آب و صابون، میتوانید حبابهای زیبایی درست کنید. اگر سیم نازک در دسترس ندارید، میتوانید از نی، لوله خالی خودکار یا وسایل مشابه دیگر استفاده کنید.
در جدول زیر، نام موادی را که برای ساختن حباب به کار بردید بنویسید و مشخص کنید که هر کدام جامد هستند یا مایع.
| نام ماده | صابون | آب گرم | حلقه فلزی | رنده | لیوان | قاشق یا هم زن |
| جامد یا مایع | جامد | مایع | جامد | جامد | جامد | جامد |
حبابهایی که درست میکنید، درونشان از چه پُر شده است؟
جواب: از هوا.
جواب گفت و گو صفحه ۲۳ علوم سوم
این تصاویر، کاربردهای مختلف گازها را در زندگی روزمره به ما نشان میدهند. در مورد آنها با هم صحبت کنید.
پاسخ: با نگاه کردن به این تصاویر متوجه میشویم که گازها را نمیتوان دید و شکل معین و ثابتی ندارند.
آزمایش 1 صفحه 25 کتاب درسی
در یک کاسه، چند قالب یخ و در کاسهای دیگر، مقداری کره قرار دهید. چند دقیقه صبر کنید و تغییرات را با دقت نگاه کنید و یادداشت کنید.
پاسخ: هم کره و هم یخ، به خاطر گرمای هوا از حالت جامد به حالت مایع درمیآیند (ذوب میشوند).
جواب گفت و گو صفحه26 علوم سوم
در زندگی روزمره، بارها دیدهاید که بعضی چیزها از حالت جامد به مایع تبدیل میشوند. برای مثال، وقتی بستنی را از فریزر بیرون میآورید، کمکم نرم و آبکی میشود. یا وقتی یخ را در یک لیوان آب میگذارید، پس از مدتی ذوب شده و به آب تبدیل میشود. کره هم اگر مدتی بیرون از یخچال بماند، نرم و ذوب میشود. شمع نیز وقتی روشن میشود، حرارت شعله آن را کمکم آب میکند. حتی برفهایی که روی زمین نشستهاند، با گرم شدن هوا ذوب شده و به آب تبدیل میشوند.
آزمایش 2 صفحه 26 کتاب درسی
در حیاط مدرسه، کمی آب روی زمین بریزید و دور آن یک خط بکشید.
سپس هر یک ساعت یک بار به آن سر بزنید و دوباره دور آبی که باقی مانده خط بکشید.
آیا جای خطی که کشیدهاید تغییر میکند؟
پاسخ: بله.
دایرههایی که میکشید، کمکم کوچکتر میشوند.
این اتفاق به این دلیل میافتد که با گذشت زمان، بخشی از آب بر اثر گرمای خورشید به بخار تبدیل میشود و از بین میرود.
جواب گفت و گو صفحه 26 علوم سوم
در زندگی روزمره، شاهد نمونههای زیادی از تبخیر آب هستیم.
مثلاً وقتی غذایی که آب دارد روی گاز میپزد، کمکم آب آن بخار میشود.
وقتی کتری روی اجاق جوش میآید، بخار آب از آن بلند میشود.
وقتی سبزیهای تازه را برای خشک کردن پهن میکنیم، رطوبت آنها به تدریج از بین میرود.
لباسهای خیس بعد از مدتی آویزان بودن خشک میشوند، چون آب آنها تبخیر شده است.
همچنین پس از بارندگی، آبهایی که روی زمین یا خیابان جمع شدهاند، پس از مدتی ناپدید میشوند که این هم نوعی تبخیر است.