این راهنمای گلدوزی با دست، تمام اصول اولیه و نکات مهم این هنر زیبا را به شما میآموزد تا بتوانید انواع طرحها را در خانه بر روی پارچه بدوزید.
گلدوزی امروزه به دو روش دستی و با دستگاه انجام میشود، اما گلدوزی دستی همچنان ارزش و جایگاه ویژهای دارد و بسیاری از افراد آن را ترجیح میدهند. اگر شما هم به این هنر علاقهمند هستید و دوست دارید آن را یاد بگیرید، پیشنهاد میکنیم با این آموزش همراه شوید.
**آنچه در این آموزش میخوانید:**
* وسایل لازم برای شروع گلدوزی
* روش صحیح استفاده از کارگاه گلدوزی
* نحوه انتقال طرح روی پارچه
* روش درست نخ کردن سوزن
* نحوه شروع و پایان دادن به دوختها
* انواع دوختهای اصلی و پایه در گلدوزی
* روش اصلاح اشتباهات
* پایان دادن به کار و بیرون آوردن پارچه از کارگاه
* روش شستشوی صحیح قطعات گلدوزی شده
* آموزش گام به گام گلدوزی یک گل
* ایدههایی برای طرحهای گلدار
* راههای پیشرفت و حرفهای شدن در گلدوزی
وسایل مورد نیاز برای شروع آموزش گلدوزی
برای شروع گلدوزی دستی، در اینجا فهرستی از ابزارهای اصلی و مورد نیاز را مشاهده میکنید. خبر خوب این است که برای آغاز این کار، لازم نیست هزینه زیادی بپردازید و با کمترین امکانات مالی هم میتوانید کار خود را شروع کنید.

سوزن گلدوزی
سوزنهای گلدوزی معمولاً سوراخی کشیده و بلند دارند که کار کردن با آنها را آسان میکند و به راحتی میتوان نخ را از داخل آن گذراند. برای انجام گلدوزی بهتر است از سوزنهای شماره ۷ و ۹ استفاده کنید، چرا که این سوزنها برای دوختهای دستی بسیار مناسب و کاربردی هستند.
پارچه گلدوزی
برای دوخت بهتر است از پارچههایی با بافت فشرده استفاده کنید تا رد بخیهها در میان تار و پود آن پنهان بماند. پارچههای پنبهای و کتانی گزینههای مناسبی برای این کار هستند.
نخ گلدوزی
برای دوخت و گلدوزی، نخهای گوناگونی وجود دارد. اما دو نوع از همه معروفتر و پرکاربردتر هستند: نخ پنبهای و نخ رشتهای. هر نخ از شش رشته نازک تشکیل شده است. شما میتوانید بسته به طرح و سلیقه خود، از یک یا چند رشته با هم استفاده کنید تا طرح شما ظریف یا برجسته شود. نخ دمسه نیز بسیار پرطرفدار است و در بیشتر طرحهای آماده گلدوزی از آن استفاده میشود.
کارگاه گلدوزی
کارگاههای گلدوزی قیمت کمی دارند، اما برای ثابت نگه داشتن پارچه در زمان دوخت، بسیار لازم و مهم هستند. اگر از این وسیله استفاده نکنید، ممکن است پارچه را به اندازه کافی سفت نکشید و در نتیجه، پارچه جمع شده و حالت نامنظم پیدا کند.
قیچی گلدوزی
قیچی مخصوص گلدوزی، اندازهاش از قیچی معمولی کوچکتر است و لبههای بسیار تیزی دارد که بریدن نخ را آسان میکند.
علاوه بر این وسایل، به یک اتود گرمایی، طرح اولیه و کاغذ کاربن نیز نیاز خواهید داشت. شما میتوانید همهٔ لوازم مورد نیاز برای گلدوزی را به صورت اینترنتی از وبسایت کانتنت مارکتینگ خریداری کنید.
چگونه از کارگاه گلدوزی استفاده کنیم؟
پیچ روی قاب گلدوزی را کمی شل کن.
دو حلقه داخلی و بیرونی قاب را از هم جدا کن.
پارچه را روی حلقه داخلی قاب قرار بده.
حلقه بیرونی را روی حلقه داخلی و پارچه بگذار.
پارچه را کمی بکش تا صاف و محکم شود، ولی مواظب باش آنقدر نکشی که شکل پارچه تغییر کند.
در انتها پیچ را سفت کن تا هر دو حلقه محکم به هم بچسبند و پارچه ثابت بماند.


برای یادگیری آسانتر روش دوخت و گلدوزی، پیشنهاد میکنیم فیلم آموزشی زیر را تماشا کنید.
انتقال الگوها به پارچه
برای شروع گلدوزی، ابتدا لازم است یک راه مطمئن برای انتقال نقشه به روی پارچه پیدا کنید. آسانترین روش، استفاده از یک میز نور یا پنجرهای است که نور از آن عبور میکند. سپس این مراحل را دنبال کنید:
نقشه را روی سطح میز نور یا پنجره بچسبانید.
پارچه را داخل کارگاه گلدوزی قرار دهید تا هنگام کشیدن طرح، تکان نخورد.
کارگاه را طوری روی پنجره یا میز نور بگذارید که طرف داخلی آن رو به پایین باشد.
حالا با خودکار حرارتی یا ماژیک مخصوص خیاطی، طرح را به آرامی روی پارچه رسم کنید.
با توجه به ظرافت طرح و رنگی که پارچه دارد، میتوانید از روشهای دیگری مانند کاغذ کاربن هم برای انتقال نقشه استفاده کنید.
چگونه سوزن را نخ کنیم؟
یک رشته نخ گلدوزی به اندازه دور مچ دستت جدا کن.
سرِ نخ را کمی خیس کن.
آن سرِ خیس شده را بین انگشت شست و اشارهات نگه دار.
حالا نخ را از سوراخ سوزن گلدوزی عبور بده.
نخ را به آرامی بکش تا فقط چند سانتیمتر از آن از سمت دیگر سوزن بیرون بماند.


نحوه شروع و پایان دوخت های گلدوزی
روشهای مختلفی برای شروع و تمام کردن دوخت در گلدوزی وجود دارد. اگر به تازگی این هنر را یاد میگیرید، سادهترین روش این است که قبل از آغاز کار، روی نخ خود یک گره ایجاد کنید. با این کار، وقتی اولین بخیه را میزنید، نخ از روی پارچه بیرون نمیرود.
برای به پایان رساندن دوخت نیز میتوانید دو سر نخ را به هم گره بزنید، یا انتهای نخ را چند بار پشت کار و از زیر بخیههای قبلی رد کنید تا محکم شود.

دوخت های اصلی در گل دوزی
در شروع یادگیری گلدوزی، فقط چند دوخت اصلی و پایه کافی است تا بتوانید یک کار زیبا انجام دهید. بقیه دوختها بیشتر برای تزئین و زیباسازی طرح به کار میروند. اینها دوختهای مهم و اولیهای هستند که بهتر است آنها را یاد بگیرید:
دوخت شلال ساده (Running stitch)
دوخت بخیه (Backstitch)
دوخت ساقه دوزی (Stem stitch)
دوخت گره فرانسوی (French knot)
ساتن دوزی یا توپردوزی (Satin stitch)
دوخت زنجیره (Chain stitch)
دوخت میانه (Split stitch)
ما در مقالهای جداگانه، روش انجام هر یک از این دوختها را به طور کامل آموزش دادهایم. بهتر است در ابتدا فقط روی یادگیری همین دوختهای ساده تمرکز کنید. وقتی در انجام این دوختها مهارت پیدا کردید، میتوانید سراغ روشهای پیشرفتهتر بروید.
درست کردن اشتباهات
همه ما ممکن است اشتباه کنیم! گاهی ممکن است از طرحی که دوختهاید راضی نباشید یا ناخواسته یک گره در کار ایجاد کرده باشید. در این مواقع، لازم است بخشی از دوختهای گلدوزی را از روی کار جدا کنید.
بهترین روش برای این کار این است که نوک سوزن را از زیر بخیهها رد کنید تا آنها را به آرامی باز کنید. اگر دوخت به نظر سفت و گرهخورده میرسد، میتوانید از یک وسیله بازکننده درز کمک بگیرید.
یک نکته مهم: هرگز از قیچی برای باز کردن دوختها استفاده نکنید، چون ممکن است پارچه را پاره کنید و آسیب آن قابل جبران نباشد.

پایان کار کارگاه گلدوزی
بعد از تمام شدن گلدوزی یک طرح، باید پارچههای اضافی را به خوبی جمع و محکم کنید. میتوانید این کار را با قرار دادن پارچه در قاب گلدوزی یا با روشهای دیگر انجام دهید. در ادامه، روش محکم کردن پارچه وقتی داخل قاب است را توضیح میدهیم:
مطمئن شوید طرح به درستی و در جای مناسب داخل قاب قرار گرفته است.
پارچه اضافی را به دور قاب بپیچید، طوری که حدود ۱ تا ۱.۵ اینچ از آن آزاد بماند.
انتهای یک نخ بلند گلدوزی را گره بزنید و سپس با آن یک کوک ساده دور تا دور پارچه اضافی بزنید.
در پایان، نخ را بکشید تا پارچه جمع شود و آن را با یک گره محکم، ثابت کنید.
نحوه شستن گلدوزی
برای اینکه گلدوزی دستی شما مدت بیشتری زیبا و بادوام بماند، بهتر است آن را به آرامی و در فضای باز شسته و خشک کنید. چون گلدوزیهای دستی معمولاً ظریف هستند، توصیه میشود آنها را با آب سرد و صابون، به نرمی و با دست بشویید. بعضی از نخهای گلدوزی ممکن است رنگ پس بدهند، پس باید مراقب این موضوع باشید. اگر دیدید رنگ نخ در حال پخش شدن است، بلافاصله گلدوزی را با آب فراوان آبکشی کنید و بگذارید در هوای آزاد خشک شود.
نحوه اتو کردن گلدوزی
سعی کنید تا حد امکان از اتو زدن روی قسمتهای گلدوزی شده خودداری کنید. اما اگر چارهای جز این کار نداشتید، ابتدا پارچه را طوری قرار دهید که نقش گلدوزی شده در سمت پشت باشد. سپس یک حوله ضخیم زیر آن بگذارید. روی قسمت گلدوزی شده هم یک حوله نازک بیندازید تا بین اتو و کارتان یک محافظ وجود داشته باشد. هرگز اتو را روی طرح حرکت ندهید؛ فقط آن را در یک نقطه فشار دهید و پس از چند ثانیه، بدون کشیدن، بلندش کنید و به نقطه بعدی منتقل کنید.
آموزش گلدوزی گل
حالا که با اصول پایه دوختدستی آشنا شدید، چهار روش مختلف برای گلدوزی گل را به طور کاملاً رایگان، آسان و عملی برای شما آماده کردهایم. با تمرین و تکرار این روشها، میتوانید مهارت خود را افزایش دهید و هر طرحی را به سادگی گلدوزی کنید.
گلدوزی گل رز پرچم دار
-
مرحله اول
یک دایره بکش. سپس در مرکز آن، یک دایرهی کوچکتر رسم کن. حالا پنج خط از لبهی دایره کوچک به سمت دایره بزرگ بکش، به طوری که فاصلهی بین این خطها با هم برابر باشد.
مرحله دوم
نخ به رنگ صورتی روشن را داخل سوزن کنید. سپس سوزن را از پشت پارچه بیرون بیاورید. حالا مطابق شکل نشان داده شده، نخ را چند بار به دور سوزن بپیچانید.

-
مرحله سوم
اکنون سوزن را نزدیک محل قبلی وارد پارچه کنید.

همین کارها را دوباره در قسمت خالی وسط انجام بده تا جایی که دیگر جایی خالی نماند.
مرحله چهارم
نخ به رنگ صورتی پررنگ را داخل سوزن کنید. سپس، با استفاده از این نخ، خطهایی را به شکل شعاعهای یک دایره بدوزید. این دوخت از نوع ساده است.

-
مرحله پنجم
سوزن را از لبه حلقه کوچک بیرون بیاورید، سپس آن را از روی اولین نخ عبور داده و از زیر نخ دوم رد کنید.

به همین شکل، از بین تار و پود نخها، یکی در میان، نخ رو را عبور دهید.

به همین روش کار را ادامه بده تا گل به طور کامل درست شود.

اگر این نوشته تا اینجا مورد پسندتان قرار گرفت و دوست دارید یک مدل دیگر از گل رز را کار کنید، پیشنهاد میکنیم مطلب آموزش گلدوزی گل رز را هم از دست ندهید.
گلدوزی گل شبیه غنچه
مرحله اول
ساقه گل را به شکل یک علامت مثبت معمولی دربیاورید.
مرحله دوم
روی ساقه، چند خط کج و ناصاف رسم کن.
مرحله سوم
سوزن را از نقطه شروع کوک بیرون بیاورید. سپس نخ را چند بار به دور نوک سوزن بپیچید. حالا سوزن را در انتهای همان خط فرو ببرید و دوباره آن را از همان نقطه اول بیرون بکشید.

حتماً. در ادامه، هر خط از متنی که ارائه میدهید را به طور کامل و با رعایت تمام دستورات شما (سادهنویسی، حفظ ساختار و معنا، و تغییر ندادن متون مقدس) بازنویسی خواهم کرد. فقط کافی است متن اصلی را ارسال کنید.

گل قشنگ شما حاضر شده و آمادهی تقدیم به شماست.

گلدوزی گل چند شاخه
مرحله اول
یک شاخه گل بکشید و روی نوک هر شاخه، چند نقطه به صورت مرتب و منظم قرار دهید.
مرحله دوم
برای دوخت ساقه گل، کار را اینگونه آغاز کنید: نخ را از انتهای ساقه بیرون بیاورید. سپس یک کوک ساده بزنید و دوباره سوزن و نخ را از میان همان کوک بیرون بکشید.

به همین روش به دوختن قسمت میانی ادامه دهید. طوری که در هر مرحله، نخ از مرکز دوخت بعدی خارج شود.

مرحله سوم
برای درست کردن گلها، کار دوختن را آغاز میکنیم. روی هر نقطه، یک دوخت گرهدار میزنیم. روش کار به این صورت است که نخ را یک دور به دور سوزن میپیچیم و سپس سوزن را نزدیک همان جایی که نخ بیرون آمده، دوباره وارد پارچه میکنیم.


این عکس، تصویر نهایی گلهای شاخهای ماست.

گلدوزی گل بهاری
-
مرحله اول
پارچه را به خوبی روی چهارچوب کار ثابت کنید. سپس نقشه مورد نظر را روی پارچه بکشید. بعد، با استفاده از سوزن و نخ، از قسمت پرچم گل شروع کرده و کوکها را به سمت انتهای گلبرگ هدایت کنید و به آرامی بدوزید.

-
مرحله دوم
سوزن را یک بار از پشت نخ و یک بار از روی آن، به صورت راست و عمودی، رد کنید.

-
مرحله سوم
برای هر یک از گلبرگها نیز همین روش را تکرار کنید.

-
مرحله چهارم
پس از اینکه تمام گلبرگها را به پارچه دوختید، نخ آبی رنگ را به پشت کار منتقل کرده و آن را محکم گره بزنید.

-
مرحله پنجم
برگها و پرچمهای گل را دقیقاً شبیه به شکلی که در عکس میبینید، بدوزید. اکنون گل قشنگ ما کامل شده و آماده است.

در اینجا چند نمونه از گلدوزی با طرحهای گُل متفاوت را مشاهده میکنید. همانطور که دیدید، این طرحها ساده و قابل یادگیری هستند و با کمی تمرین میتوانید به خوبی از عهده دوخت آنها برآیید. پس با انجام این گلدوزیهای آسان و طرحهای ساده دیگر، به مرور مهارتهایتان را افزایش داده و آماده میشوید برای شروع طرحهای پیچیدهتر. بهتر است برای منظم نگه داشتن نخهای گلدوزیتان از جعبه مخصوص نخ دمسه استفاده کنید.
طرح گلدوزی گل
در این بخش، یازده طرح ساده و اولیه برای دوختن گل با سوزن و نخ به شما ارائه میشود. این طرحها به شما کمک میکنند تا به راحتی شروع به گلدوزی کنید.











گلدوزی را حرفه ای تر بیاموزید
حالا که با اصول اولیه، روشهای مختلف دوخت و نحوه استفاده از وسایل گلدوزی آشنا شدهاید، زمان آن رسیده که سطح مهارتهای خود را بالاتر ببرید. با شرکت در کلاس گلدوزی هنری، میتوانید تواناییهای خود را تقویت کرده و از دیگران پیشی بگیرید. برای ثبتنام در این دوره، روی تصویر زیر کلیک کنید.

سوالات متداول
1- چه سایز سوزن برای گلدوزی نیاز دارم؟
اندازه سوزنی که باید استفاده کنید، به تعداد تارهای نخ شما بستگی دارد. سوزنهای گلدوزی معمولاً در اندازههای ۳ تا ۱۰ موجود هستند. در این شمارهگذاری، یک قاعده کلی وجود دارد: هرچه عدد سوزن بزرگتر باشد، اندازه سوزن کوچکتر است. برعکس، هرچه عدد سوزن کوچکتر باشد، خود سوزن بزرگتر خواهد بود.
2- آیا می توان از هر پارچه ای برای گلدوزی دستی استفاده کرد؟
بله، از نظر فنی این کار امکانپذیر است، اما باید بدانید که دوختن روی بعضی از پارچهها سختتر است.
مناسبترین پارچهها برای این کار، پارچههای طبیعی مثل پنبه و کتان هستند. این نوع پارچهها بافت متراکم و یکدستی دارند و گلدوزی روی آنها بسیار زیبا و تمیز دیده میشود.
در مقابل، پارچههای نازک، مصنوعی یا پارچههای کشدار معمولاً چالشبرانگیزترند. اگرچه میتوان روی آنها هم گلدوزی کرد، اما اگر تازهکار هستید، بهتر است ابتدا با پارچههای طبیعی تمرین کنید.3- آیا می توانم بدون کارگاه گلدوزی کنم؟
بله، می توانید بدون کارگاه هم گلدوزی کنید، اما بسیار دشوارتر است. کارگاه باعث می شود گلدوزی بسیار آسانتر شود، زیرا پارچه را محکم نگه می داشته و از چین و چروک شدن پارچه در اثر کشش دوخت های شما جلوگیری می کند. این امر باعث می شود ایجاد بخیه های صاف و زیبا آسان تر شود.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [{
“@type”: “Question”,
“name”: “چه سایز سوزن برای گلدوزی نیاز دارم؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “این بستگی به تعداد نخ هایی دارد که استفاده می کنید. سوزن های گلدوزی معمولاً در اندازه های ۳-۱۰ هستند. عدد بزرگتر نشان دهنده سوزن کوچکتر است. عدد کوچکتر نشان دهنده سوزن بزرگتر است.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “آیا می توان از هر پارچه ای برای گلدوزی دستی استفاده کرد؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “بله، به طور فنی، این امکان وجود دارد، اما برخی از پارچه ها برای دوخت دشوارتر هستند.
بهترین ترین پارچه هایی که می توانید از آنها استفاده کنید، پارچه های طبیعی مانند پنبه و کتان هستند. این پارچه های محکم دارای بافتی محکم و یکنواخت هستند و باعث می شوند گلدوزی با آنها بسیار زیبا باشد.
پارچه های نازک، پارچه های مصنوعی و پارچه هایی که حاوی الاستیک هستند، بسیار چالش برانگیزتر هستند. اگرچه می توانید از این موارد استفاده کنید، اما هنگام یادگیری بهتر است از موارد طبیعی ذکر شده در بالا استفاده کنید.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “آیا می توانم بدون کارگاه گلدوزی کنم؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “بله، می توانید بدون کارگاه هم گلدوزی کنید، اما بسیار دشوارتر است. کارگاه باعث می شود گلدوزی بسیار آسانتر شود، زیرا پارچه را محکم نگه می داشته و از چین و چروک شدن پارچه در اثر کشش دوخت های شما جلوگیری می کند. این امر باعث می شود ایجاد بخیه های صاف و زیبا آسان تر شود.”
}
}]
}
-
-
-
-
-
-
-