در کتاب فارسی پایه ششم، شعری زیبا با نام «ای وطن» وجود دارد که عشق و دلبستگی به میهن را نشان میدهد. در این بخش، معنی واژههای مهم این شعر و همچنین کلمات مخالف و همخانواده آنها آورده شده است تا درک بهتری از شعر پیدا کنید.
**معنی واژهها:**
* **ای:** حرف نداست که برای خطاب کردن و صدا زدن به کار میرود.
* **وطن:** میهن، سرزمینی که شخص در آن به دنیا آمده و زندگی میکند.
* **جانا:** عزیز دلم، جان من.
* **فدا:** قربانی، از جان گذشتگی.
* **گر:** اگر.
* **جان:** روح، زندگی.
* **دلبر:** معشوق، کسی که دوستش داری.
* **جانان:** عزیزان، دوستان و نزدیکان.
* **یار:** دوست، همراه.
* **یاد:** به خاطر آوردن، خاطره.
**واژههای مخالف (متضاد):**
* وطن ↔ غربت
* جانا ↔ بیگانه
* فدا ↔ حفظ کردن
* جان ↔ مرگ
* دلبر ↔ دشمن
* یار ↔ غم
* یاد ↔ فراموشی
**واژههای همخانواده:**
* وطن: میهنی، وطنی، وطنپرست
* جان: جانی، جانانه، جاندادن
* یار: یاوری، یاران، یاری
* یاد: یادآوری، یادگار، یادبود
در این درس، با نام “شعر ای وطن”، به بررسی مفهوم شعر و معنای واژههای آن میپردازیم. هدف اصلی این است که دانشآموزان پایه ششم ابتدایی بتوانند معنی کلمات سخت و مفهوم کلی شعر را به خوبی درک کنند.
در بخش “معنی کلمات”، واژههای دشواری که در شعر به کار رفته است، به زبان ساده توضیح داده میشود. این کار به شما کمک میکند تا هنگام خواندن شعر، معنای هر کلمه را بدانید و با آن ارتباط بهتری برقرار کنید.
در قسمت “معنی شعر”، مفهوم کلی و پیامی که شاعر میخواهد به ما برساند، به صورت روان و قابل فهم بیان میشود. با این توضیحات، میتوانید عمق احساسات وطندوستانه شاعر را احساس کنید و بفهمید که او چه چیزهای مهمی را درباره میهنش بیان کرده است.
این درس به شما کمک میکند تا نه تنها با شعر زیبایی درباره وطن آشنا شوید، بلکه بتوانید احساسات و اندیشههای پشت آن را نیز درک کنید.
معنی کلمات و متضاد و هم خانواده درس شعر ای وطن
انتخاب بخش مورد نظر:
توضیح واژهها، مترادف و متضادهای درس شعر «ای وطن»
مفهوم شعر «ای وطن» فارسی پایه ششم
شرح واژههای درس ششم فارسی ششم
واژههای همخانواده و متضاد درس ششم فارسی ششم
واژههای مخالف و متضاد درس ششم فارسی ششم
پیام درس ششم فارسی ششم (ای وطن)
شرح شعر «ای وطن» فارسی ششم صفحه ۵۰
درس ششم :: ای وطن
معنی شعر ای وطن فارسی ششم
ای سلامم، ای ترانهی زندگیام
ای پاسدار هویت و هستیام
چه در اندوه باشم و چه در شادی
تو مایهٔ رهایی و آزادیام… ای وطن!
معنی: ای وطن! تو مایهٔ آرامش و شعر و نغمهی من هستی و از فرهنگ و تاریخ و موجودیت ما در برابر هر خطری پاسداری میکنی.
در همهی لحظات زندگی، چه در شادی و چه در غم، به یاد تو هستم. تو باعث آزادگی و نجات من هستی.
نکته آرایهای: تو [وطن] همانند یک نگهبان تشبیه شدهای.
—
ای انگیزهی زیستنم
ای سرودی خالص و بیریا
ای دلیل ماندنم در این جهان
ای پناهگاه ابدیام… ای وطن!
معنی: ای وطن! تو دلیل زندگی کردن من هستی و مانند شعری صادق و بیآلایش میمانی.
تو انگیزهی ادامهی حیات من هستی و همیشه مأمن و آرامشبخش من بودهای.
نکته آرایهای: تو [وطن] به سرودی صادقانه تشبیه شدهای.
نکته دستوری: در این بیتها، کلمات «دلیل» و «سرود» منادا نیستند، بلکه «وطن» به صورت محذوف، مناداست؛ یعنی: ای [وطن] که دلیل زنده بودن هستی، یا ای [وطن] که مانند سرودی صادقانهای.
—
همچون روییدن در فصل بهار
همچون جان در کالبد هر موجود
همانند بوی خوش گلها
همانند سرسبزی دشتها… ای وطن!
معنی: ای وطن! تو مانند جوانهزدن گیاهان در بهار و مانند روحی هستی که به همهی موجودات زندگی میبخشد.
تو همچون عطر گلها و طراوت چمنزاری سبز و زنده هستی.
نکته آرایهای: در هر چهار مصراع، تشبیه به کار رفته است.
—
همانند راز شعر حافظ
همانند آواز دلنشین قناری
همچون یاد بهترین خاطرهها
همچون باران نرم و زندگیبخش بهاری… ای وطن!
معنی: ای وطن! تو مانند رمز و راز شعرهای حافظ و همانند آواز قناری، زیبا و دوستداشتنی هستی.
تو همچون یادگار خوشترین لحظات و مانند باران بهاری، پاک و بخشندهای.
نکته آرایهای: در تمام مصراعها از تشبیه استفاده شده است.
—
همانند اندوه از دست دادن مادر
همانند کوهی از غمها
همچون سربازان عاشق
همانند قهرمانان داستانها… ای وطن!
معنی: ای وطن! غم از دست دادن تو، مانند غم از دست دادن مادر است و رنجهایت همچون کوهی از اندوه است.
تو مانند سربازان فداکاری هستی که عاشقانه و قهرمانانه از تو دفاع کردهاند.
نکته آرایهای: در این ابیات نیز از تشبیه استفاده شده است.
—
همچون آوایی رسا
که از بلندای کوههای پاک میآید
با غرور و با گذشت
و با وفایی مانند خاک… ای وطن!
ای وطن!
معنی: ای وطن! تو مانند آوازی بلند و پاکی که از کوهها برمیخیزد، سربلند و باگذشت هستی و وفاداریات همچون وفاداری خاک است. ای وطن عزیز…
نکته آرایهای: در این بخش نیز وطن به آواز بلند و خاک تشبیه شده است.
معنی کلمات درس 6 فارسی ششم
نگهبان: محافظتکننده
سرود: آهنگ و آواز
مایه: ریشه و علت
جان: روح و زندگی
صادقانه: راستین و خالص
غصّه: ناراحتی و دلتنگی
جانپناه: پناهگاه و مأمن
سلام: درود و تحیت
جاودانه: ابدی و همیشگی
قصّه: حکایت و داستان
رویش: رشد و جوانهزدن
غرور: احساس افتخار و سربلندی
دلیل: انگیزه و علت
گذشت: بخشش و چشمپوشی از خطای دیگران
کلمات هم خانواده و متضاد درس ششم فارسی ششم
درستکار – راستگو – درستی و راستی – کمک به نیازمندان
عطر – خوشبو شده – عطر فروش
نگهدار – نگهبانی شده – نگهداری – توانایی به خاطر سپاری
فریادکننده – فریاد – فریاد زننده
هستی – دارا – شادی و سرور
علت – علتها – نشانهها
تندرستی – درود – تندرست – سالم
ضروری – ضرورت – وادار شده – چیزهای لازم
هدف – پیامآور – مقصود – نیت
کلمات مخالف و متضاد درس ششم فارسی ششم
غم با شادی فرق دارد.
پستی با بلندی یکی نیست.
کسی که بیمار است، سالم نیست.
آزادی نقطهٔ مقابل اسارت است.
زندگی و مراد با هم تفاوت دارند.
یک فرد راستگو، دروغگو نیست.
پیام درس 6 فارسی ششم ( ای وطن )
در این درس، شاعر به ستایش زیباییها و بزرگی میهن خود میپردازد و آن را دلیل زندگی و جایگاهی امن میداند. او در تمام جملههای این درس با غرور و سربلندی از وطنش صحبت میکند. بنابراین ما هم باید برای پیشرفت و سربلندی ایران تلاش کنیم و بکوشیم تا با دستاوردهای ارزشمند در زمینههای گوناگون، نام کشورمان را در جایگاه بالای موفقیت و احترام قرار دهیم.