رزینکاری یک هنر زیبا و پر از ایدههای نو است که به شما امکان میدهد وسایل تزیینی و کاربردی خاصی درست کنید. رزین مادهای شفاف و غلیظ است که وقتی روی سطوح مختلف استفاده میشود، لایهای صاف و محکم ایجاد میکند. در این مطلب میخواهیم قدم به قدم با آموزش کار با رزین آشنا شویم و همه چیز را از ابزارهای اولیه تا روشهای حرفهای و نمونههای مختلف استفاده از آن، به شما نشان دهیم.
تجهیزات مورد نیاز برای کار با رزین چیست؟
به طور کلی، برای ساخت وسایل با رزین، نیازی به ابزارهای تخصصی و پیچیده نیست. حتی با لوازم ساده و ابتدایی هم میتوانید کارهای زیبایی خلق کنید. در ادامه، فهرستی از این وسایل و مواد لازم را به شما معرفی میکنیم و نکات کاربردی مربوط به هر کدام را نیز آموزش خواهیم داد.
رزین اپوکسی:
رزین اپوکسی برای کارهای هنری و درست کردن وسایل دستساز بسیار مناسب است، زیرا ضرر و زیان کمی برای سلامتی دارد. این رزین از دو بخش تشکیل شده است: خود رزین و ماده سفتکننده آن. وقتی این دو بخش را با هم ترکیب میکنید، در ابتدا حالت مایع دارند و نیازی نیست آنها را در کوره حرارت دهید تا سفت شوند. بلکه پس از مخلوط کردن، یک واکنش شیمیایی رخ میدهد که همراه با تولید گرما است و در نهایت مادهای سفت و شفاف به دست میآید. وقتی رزین را روی یک سطح میریزید و خشک میشود، یک لایه شفاف، صاف و براق مانند شیشه روی آن ایجاد میکند. به همین دلیل میتوان از آن هم برای پوشش نازک و محافظ سطوح مختلف استفاده کرد و هم به مقدار زیاد برای ساخت حجمهای بزرگ به کار برد.
انواع رزین اپوکسی
برای ساخت هر محصولی، ابتدا باید نوع مناسب رزین را انتخاب کنیم. رزین اپوکسی بر اساس غلظت آن به دستههای مختلفی تقسیم میشود. غلظت رزین در واقع میزان روان بودن یا سفت بودن آن را نشان میدهد. به طور کلی، رزینها را میتوان در سه گروه اصلی جای داد: رقیق، نیمه رقیق و غلیظ. در ادامه با هر کدام از این انواع و کاربردهای آنها بیشتر آشنا میشویم.
**رزین رقیق (رزین چوب):**
اگر میخواهید رزین را در حجم زیاد و برای سطحی با ارتفاع قابل توجه بریزید، رزین رقیق گزینه خوبی است. واکنش شیمیایی در این نوع رزین به آرامی انجام میشود و در نتیجه گرمای کمتری تولید میکند. این ویژگی باعث میشود بتوان لایههای ضخیمتری از رزین را در یک مرحله کار کرد. همچنین، روانی بالای این رزین، کار با آن را در چنین مواردی آسان میکند. زمان لازم برای خشک شدن کامل این رزین معمولاً تا ۲۴ ساعت طول میکشد.
**رزین نیمه رقیق:**
این نوع رزین غلظت متوسطی دارد و میتوان با آن لایههایی تا ضخامت حدود ۴ میلیمتر روی سطوح مختلف ایجاد کرد. از رزین نیمه رقیق به خوبی میتوان برای نقاشی، درست کردن ظروف تزئینی، تابلوهای ژئود و همچنین قالبگیری استفاده کرد. غلظت مناسب آن، امکان خلق طرحهای متنوع و زیبا را فراهم میسازد.
**رزین غلیظ (رزین بدلیجات):**
به دلیل غلظت بالای این رزین، نمیتوان از آن برای ساخت قطعاتی که نیاز به ضخامت بیش از ۱ یا ۲ سانتیمتر دارند، استفاده کرد. علاوه بر این، پس از خشک شدن، سطح آن به شکل محدب (کوژی) درمیآید. همین ویژگیها باعث شده که این رزین برای ساخت زیورآلات و بدلیجات رزینی ایدهآل باشد.
آموزش رزین اپوکسی
برای ساختن وسایل با رزین، اول باید رزین را آماده کنید. این مرحله از همه مهمتر است، زیرا درست سفت شدن یا نشدن رزین و هاردنر به این قسمت بستگی دارد.
اگر مقدار رزین و هاردنر را به درستی اندازه نگیرید یا آنها را خوب با هم مخلوط نکنید، ممکن است رزین هرگز سفت نشود و به صورت مایع بماند، یا حالتی نرم و کشسان پیدا کند.
رزین و هاردنر، پیش از آن که با هم ترکیب شوند، هر دو به شکل مایع هستند. اما به محض مخلوط کردن، فرآیند سفت شدن شروع میشود.
پس اگر میخواهید رزین و هاردنر را برای مدت طولانی نگه دارید، حتماً آنها را جدا از هم و در ظرفهای دربسته قرار دهید.
وقتی این دو را با هم ترکیب کردید، فقط زمان محدودی دارید تا از مخلوط آن برای ساخت چیزی که در نظر دارید استفاده کنید.
اول از همه باید بفهمید که رزین شما چند درصد است. راهی برای تشخیص این موضوع وجود ندارد و تنها راه، خواندن اطلاعات روی بستهبندی محصول است. مقدار رزین و هاردنری که باید با هم مخلوط کنید، به شرکت سازنده بستگی دارد. بیشتر رزین و هاردنرهایی که در ایران فروخته میشوند، بر اساس وزن و با نسبت ۲ به ۱ ترکیب میشوند. یعنی به ازای هر ۱۰ گرم رزین، باید ۵ گرم هاردنر به آن اضافه کنید. بعد از وزن کردن مقدار مورد نیاز، باید این دو ماده را طبق مراحل زیر با هم مخلوط کنید. بهترین کار این است که از یک ترازوی دقیق برای اندازهگیری استفاده کنید، چون این مواد باید با دقت زیادی ترکیب شوند تا نتیجه خوبی بگیرید.
رزین را داخل ظرف هاردنر بریزید و بین ۳ تا ۵ دقیقه هم بزنید تا کاملاً یکدست و شفاف شود. هنگام مخلوط کردن، حتماً در یک جهت و به صورت دورانی هم بزنید. مطمئن شوید هیچ قسمت از رزین و هاردنر به صورت مخلوط نشده در ته یا کنارههای ظرف نمانده باشد.
معمولاً موقع هم زدن، مقداری از مخلوط به دیوارههای ظرف میچسبد. حتماً این قسمتها را هم با کاردک جدا کنید و به خوبی با بقیه مواد مخلوط نمایید.
برای اینکه حباب کمتری داخل رزین ایجاد شود، آن را آرام هم بزنید. البته به هر حال مقداری حباب ایجاد میشود که طبیعی است.
برای نتیجه بهتر، بعد از مخلوط کردن، کمی به رزین زمان بدهید تا حبابها به سطح بیایند. سپس میتوانید از یک فندک یا مشعل کوچک برای از بین بردن حبابها استفاده کنید. اگر حبابهای ریز داخل مخلوط باقی بمانند، خارج کردن آنها سختتر میشود. در این حالت، باید چند بار و با فاصلههای زمانی مشخص، فندک را روی سطح کار بگیرید تا حبابها کمکم بالا بیایند و سپس آنها را از بین ببرید.
رنگ رزین:
رزین اپوکسی در حالت اولیه شفاف است، اما برای ساخت آثار هنری و محصولات مختلف، لازم است از رنگهای گوناگون استفاده کنیم. در بازار، انواع مختلفی از رنگهای مخصوص رزین وجود دارد. رنگ پودری، پرکاربردترین نوع این رنگهاست. علاوه بر این، رنگهای شفاف و رنگهای خمیری نیز از دیگر انواع پرطرفدار در هنر رزین به شمار میروند.
رنگهای مخصوص رزین به چند گروه اصلی تقسیم میشوند:
۱- رنگهای جوهری
این رنگها بعد از مخلوط شدن با رزین، شفافیت آن را از بین نمیبرند و حالت مایع دارند.
۲- رنگهای خمیری
این رنگها غلیظ هستند و باعث کدر شدن رزین میشوند. به همین دلیل از آنها برای درست کردن بافتهایی مانند موج دریا استفاده میشود. رنگ خمیری به دلیل غلظت بالایی که دارد، گزینه مناسبی برای ایجاد بافت در رزین است.
۳- رنگهای پودری
این نوع، شناختهشدهترین گروه از رنگهای رزین به شمار میرود. رنگهای پودری به صورت جامد هستند و به آسانی میتوان آنها را با هم ترکیب کرد و رنگهای تازهای ساخت. این رنگها، طیف گستردهای از رنگهای گوناگون را در بر میگیرند و به همین دلیل، امکان خلق آثار رزینی دستساز و بینظیری را فراهم میکنند.
جوهرهای الکلی، همانطور که از نامشان پیداست، پایهی الکلی دارند. به همین خاطر، وقتی با رزین مخلوط میشوند، بهراحتی در آن حل نمیشوند. این حلنشدن و پخشنشدن جوهر در رزین، باعث پدید آمدن طرحها و بافتهای زیبا و چشمنوازی میشود.
از رنگهای مخصوص رزین برای ترکیب با رزین استفاده کنید. هرگز از رنگ اکریلیک در رزین به کار نبرید.
آموزش رنگ کردن رزین
اگر میخواهید رزین را رنگ کنید، اول باید رزین و هاردنر را با نسبت درست وزن کنید. سپس پیش از مخلوط کردن این دو، رنگ دلخواه را به هاردنر اضافه نمایید.
قالب سیلکونی رزین:
برای ساختن وسایل رزینی، لازم نیست حتماً از قالب سیلیکونی استفاده کنید و میتوان بدون آن هم کارهای مختلفی انجام داد. البته قالبهای سیلیکونی در بازار، انواع بسیار زیادی دارند و برای درست کردن زیورآلات و تزئینات رزینی، مدلهای گوناگونی از آنها وجود دارد.
اگر قالب سیلیکونی از جنس مناسب و باکیفیت ساخته نشده باشد، ممکن است باعث کدر شدن کار رزینی شما شود. بنابراین بهتر است از قالبهای نامناسب یا بیکیفیت استفاده نکنید. این قالبها معمولاً یکبارمصرف نیستند و اگر به خوبی از آنها مراقبت کنید، مدتها برایتان قابل استفاده خواهند بود. فقط دقت کنید که قالب سیلیکونی رزین را در جای خیلی خنک قرار ندهید.
همچنین استفاده از رنگهای بیکیفیت همراه با رزین، به مرور به قالب سیلیکونی آسیب میزند و روی کیفیت کارهای رزینی که از آن خارج میکنید تأثیر منفی میگذارد. اگر رزین شما حالت لاستیکی پیدا کند یا خوب سفت نشود، معمولاً مشکل از قالب سیلیکونی نیست. تنها مشکلاتی که یک قالب سیلیکونی ممکن است ایجاد کند، کدر کردن سطح کار یا ایجاد خط و خش روی آن است که خوشبختانه در بیشتر موارد با پرداخت و پولیش کردن رزین قابل رفع هستند.
آموزش استفاده از قالب سیلکونی رزین:
برای کار با قالب سیلیکونی به درستی، باید این مراحل را دنبال کنید:
ریختن رزین اپوکسی در قالب:
برای شروع، بهتر است رزین را از گوشههای قالب بریزید. این روش کمک میکند تا حبابهای کمتری در لبهها ایجاد شود. اگر قالب شما عمق زیادی دارد، رزین را لایه به لایه داخل آن بریزید. بهترین زمان برای اضافه کردن لایه دوم وقتی است که لایه اول هنوز کاملاً خشک نشده و حالت نیمهجامد و ژلهای دارد. اگر لایه اول کاملاً خشک شود و بعد لایه جدید روی آن ریخته شود، ممکن است در پایان کار، مرز بین لایهها مشخص بماند.
خشک کردن رزین در قالب:
بعد از ریختن رزین، روی قالب را با یک جعبه یا پوشش پلاستیکی بپوشانید تا از ورود گرد و غبار و ذرات دیگر به داخل رزین در زمان خشک شدن جلوگیری کنید.
خارج کردن رزین از قالب:
برای اینکه هم قالب و هم قطعه رزین آسیب نبیند، باید رزین را با دقت از قالب جدا کنید. یک لبه از قطعه رزین را بگیرید و به آرامی قالب سیلیکونی را از آن جدا کنید. اگر قالب نرم است، با احتیاط بیشتری عمل کنید. اگر قالب بافت خشک و زبری دارد، با کشیدن بیش از حد ممکن است صدمه ببیند.
شستن قالب رزین:
قالبهای رزین معمولاً چندین بار قابل استفاده هستند، به شرطی که به خوبی از آنها مراقبت شود. برای تمیز کردن آنها فقط از آب و الکل ایزوپروپیل استفاده کنید و از تماس اجسام تیز با سطح قالب خودداری کنید. برای شستوشو میتوانید از اسفنج یا ابر نرم کمک بگیرید.
علاوه بر وسایل اصلی، به ابزارهایی مانند ترازوی دقیق (برای سنجش مقدار رزین و هاردنر)، چوب بستنی (برای مخلوط کردن) و لیوان یکبارمصرف (برای ترکیب رزین و هاردنر) نیز نیاز دارید.
تکنیک های حرفه ای کار با رزین اپوکسی:
تا اینجا، شما اصول اولیهای که برای یادگیری کار با رزین لازم بود را به خوبی یاد گرفتید. حالا میخواهیم کمی جلوتر برویم و نکات و روشهای بیشتری دربارهٔ کار با رزین به شما آموزش دهیم.
آموزش رزین کاری روی چوب
مبلمان و وسایل چوبی قدیمی، مانند میز و صندلیهای کهنه، را میتوان با کمک رزین ترمیم و دوباره قابل استفاده کرد. برای ساختن این وسایل ترکیبی از چوب و رزین، بهتر است از رزین رقیقشده استفاده کنید. دلیل این است که معمولاً مقدار قابلتوجهی رزین روی سطح چوب ریخته میشود. علاوه بر این، چوبی که انتخاب میکنید باید کاملاً خشک و دارای رطوبت بسیار کمی باشد.
آموزش ساخت بدلیجات رزینی
برای ساختن زیورآلات، به قابهای مخصوصی مانند قاب گردنبند رزین یا پایه گوشواره نیاز دارید. این قابها از مواد گوناگونی ساخته میشوند؛ مثل قاب برنجی، استیل، مس، نقره و غیره. اما بهتر است از قابهای برنجی یا استیل استفاده کنید، چون با گذشت زمان رنگ آنها تغییر نمیکند و زنگ نمیزنند. همچنین قیمت مناسبی هم دارند. قابهای زیورآلات در بازار در دو مدل کفیدار و بدون کفه موجود هستند که میتوانید با توجه به سلیقه و طرح کار خود، یکی از آنها را انتخاب کنید.
آموزش آبستره رزین
نقاشی با رزین که به آن آبستره رزین هم میگویند، یک روش جالب برای درست کردن کارهای هنری مختلف است. بیشتر مراحل این روش شبیه چیزهایی است که قبلاً یاد گرفتهاید. در ادامه، نمونهای از یک میز که با این روش ساخته شده است را میبینید.
سوالات متداول هنگام آموزش رزین کاری
چه فضای کاری مناسب رزین کاری است؟
خیلی از افرادی که دوست دارند در خانه کار با رزین اپوکسی را یاد بگیرند، این سوال برایشان پیش میآید که آیا خانه محیط خوبی برای این کار هست یا نه. بهتر است اول ببینیم یک جای مناسب برای رزین کاری چه ویژگیهایی باید داشته باشد.
رزین اپوکسی باید در جایی ریخته شود که هم تمیز باشد و هم هوا در آن به خوبی جریان داشته باشد. فرقی نمیکند این فضا داخل خانه باشد یا بیرون از آن؛ مهم این است که مطمئن شوید هیچ گرد و غباری روی رزین خیس ننشیند.
عامل مهم دیگر، دمای محیط است. بهترین دما برای خشک شدن رزین بین ۲۴ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. اگر دمای محیط زیاد بالا و پایین برود، میتواند در خشک شدن رزین مشکل ایجاد کند. پس حواستان به دما هم باشد.
همچنین، وقتی مشغول کار هستید، طبیعی است که کمی رزین روی میز یا اطراف آن بریزد. چون پاک کردن رزین از روی بعضی سطوح سخت است، بهتر است اطراف محل کارتان را با نایلون یا یک لایه محافظ بپوشانید.
روش براق کردن سطح رزین چیست؟
چه کار رزینی شما ساخت زیورآلات باشد و چه ساخت میز، یکی از راههای جذاب برای زیباتر کردن آن، براق کردن سطح کار است.
برای این کار روشهای مختلفی وجود دارد که بستگی به جنس رزین و میزان مات بودن آن دارد. دو روش پرطرفدار برای براق کردن رزین، پولیش زدن و استفاده از اسپری براقکننده است.
اگر میخواهید رزین را پولیش کنید، این مراحل را دنبال کنید:
**تمیز کردن سطح:**
پیش از هر کاری، باید سطح رزین را کاملاً تمیز کنید تا هیچ گردوغبار، لکه یا ذرهی اضافی روی آن نماند. اگر سطح تمیز نباشد، نتیجهی کار براق و یکدست نخواهد شد.
**سنبادهزنی رزین:**
بعد از تمیز کردن، نوبت به سنبادهکشی میرسد تا خط و خشها یا ناصافیهای سطح از بین برود. بهتر است ابتدا با سنبادهی زبر شروع کنید و به تدریج از سنبادههای نرمتر استفاده کنید. با این روش، سطح رزین کاملاً صاف و هموار میشود.
در پایان، با یک پارچهی تمیز و خشک، غبار ناشی از سنبادهزنی را از روی کار پاک کنید.
**پولیشزنی:**
مقدار کمی پولیش روی سطح بریزید و به آرامی آن را در تمام قسمتها پخش کنید. دقت کنید که هیچ نقطهای از کار بدون پولیش باقی نماند.
چطور مانع زرد شدن رزین شویم؟
یک مشکل معمول هنگام کار با رزین اپوکسی، زرد شدن آن است. وقتی رزین زرد شود، زیبایی محصول نهایی کاملاً از بین میرود. دلایل مختلفی میتواند باعث این اتفاق شود. در ادامه، این دلایل و راههای جلوگیری از آن را بررسی میکنیم:
در دستورالعمل کار با رزین، معمولاً حداکثر مقدار رزینی که میتوان در یک قالب ریخت مشخص شده است. اگر بیشتر از آن مقدار رزین در قالب بریزید، دمای رزین بیش از حد بالا میرود و اصطلاحاً میجوشد. این جوشیدن باعث زرد شدن رزین میشود.
قرار دادن رزین و هاردنر در آب گرم قبل از مخلوط کردن، به خشک شدن سریعتر آن کمک میکند. اما اگر رزین بیش از حد گرم شود، به دلیل جوشیدن، رنگ آن زرد میشود.
دمای بالای محیط کار هم دلیل دیگری است که میتواند باعث گرم شدن بیش از حد مخلوط رزین شود.
رزین چگونه پاک می شود؟
استون که معمولا از آن برای پاک کردن لاک ناخن استفاده می شود توانایی از بین بردن لکه های رزینی را نیز دارد. البته استفاده از آن برای از بین بردن رزین از روی پوست دست می تواند به بافت پوست آسیب برساند. به همین دلیل بهتر است که هنگام کار با رزین از دستکش استفاده کنید تا رزین بر روی سطح بدن نریزد.
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [{
“@type”: “Question”,
“name”: “چه فضای کاری مناسب رزین کاری است؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “بسیاری از افراد که به دنبال آموزش رزین در منزل هستند، می خواهند بدانند که آیا خانه جای مناسبی برای کار با رزین اپوکسی است یا خیر. بهتر است ابتدا با ویژگی های یک محیط ایده آل برای رزین کاری آشنا شویم. رزین اپوکسی باید در فضایی عاری از گرد و غبار و همراه با تهویه مناسب بر روی سطوح ریخته شود. بنا بر این تفاوتی ندارد که این محیط در داخل یا بیرون از خانه باشد. اما باید از تمیز بودن محیط اطمینان کامل داشته باشید تا گرد و غبار وارد رزین مرطوب نشوند. دمای محیط دیگر عامل تاثیر گذار است. دمای مناسب محیط برای خشک شدن باید بین ۲۴ تا ۳۰ درجه سانتی گراد باشد. نوسان دمایی زیاد نیز می تواند فرایند خشک شدن رزین را مختلل کند. پس حواستان به رعایت این فاکتور نیز باشد. همچنین ریختن رزین بر روی سطوح کناری میز کار امری اجتناب نا پذیر است. از آن جایی که پاک کردن رزین از روی بعضی سطوح کار چندان راحتی نیست باید محیط اطراف با لایه های محافظتی بپوشانید.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “روش براق کردن سطح رزین چیست؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “تفاوتی ندارد کار رزینی شما زیورآلات یا میز چوبی باشد، یکی از روش های افزایش زیبایی کارهای رزینی براق کردن آن ها است. روش های مختلفی برای انجام این کار وجود دارد. انتخاب روش مناسب بستگی به نوع یا میزان کدر بودن رزین و سطح مورد نظر دارد. محبوب ترین روش های براق کردن سطوح رزینی، استفاده از پولیش و یا استفاده از اسپری براق کننده است. برای پولیش کردن رزین باید مراحل زیر را طی کنید:
تمیز کردن سطح: قبل از پرداخت رزین، حتما باید سطح را به خوبی تمیز کنید تا هرگونه گرد و غبار، کثیفی یا زباله از بین برود. وجود هر گونه ناخالصی بر روی سطح می تواند مانع از ایجاد یک لایه براق بی نقص بر روی سطح شود
پس از تمیز کردن سطح، لازم است تا خود رزین نیز سنباده زده شود تا هر گونه خط و خش، برآمدگی یا ایراد از بین برود. برای این کار می توانید از یک سمباده زبر شروع کنید و کم کم به سراغ سمباده های ریز تر بروید. به این صورت سطح رزین به خوبی صاف و صیقلی می شود. بعد از اتمام سنباده زدن با استفاده از یک پارچه تمیز و خشک غبار ایجاد شده از روی سطح رزین نیز باید از بین برود.
مقدار کمی پولیش بر روی سطح رزین بریزید. سپس به آرامی آن را بر روی کل سطح رزین پخش کنید به گونه ای که هیچ نقطه ای از سطح رزین بدون پولیش باقی نماند.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “چطور مانع زرد شدن رزین شویم؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “یکی از مشکلات رایج در کار با رزین، زرد شدن رزین اپوکسی است. در صورت زرد شدن رزین، محصول رزین به طور کامل زیبایی خود را از دست می دهد. چندین عامل ممکن است باعث بروز این مشکل شود. در ادامه به معرفی این علل و راه حل های آن می پردازیم:
یکی از مواردی که در دستورالعمل های رزین ذکر می شود، حداکثر ارتفاع و وزن برای ریختن در قالب است. در صورتی که بیشتر از این میزان رزین داخل قالب ریخته شود، دمای رزین بیش از حد افزایش پیدا می کند یا به اصطلاح می جوشد که باعث زرد شدن رزین می شود
گذاشتن رزین و هاردنر در آب گرم پیش از مخلوط شدن با یک دیگر فرایند خشک شدن رزین را تسهیل می کند. اما در صورتی که بیش از حد رزین گرم شود، به دلیل جوشیدن رزین زرد رنگ می شود
دمای بالای محل کار نیز دیگر عاملی است که می تواند مخلوط رزین را بیش از حد گرم کند.”
}
},{
“@type”: “Question”,
“name”: “رزین چگونه پاک می شود؟”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “استون که معمولا از آن برای پاک کردن لاک ناخن استفاده می شود توانایی از بین بردن لکه های رزینی را نیز دارد. البته استفاده از آن برای از بین بردن رزین از روی پوست دست می تواند به بافت پوست آسیب برساند. به همین دلیل بهتر است که هنگام کار با رزین از دستکش استفاده کنید تا رزین بر روی سطح بدن نریزد.”
}
}]
}